Standardy Ochrony Małoletnich w Centrum Relacji Mindcare

Dokument organizacyjny określający zasady bezpiecznej pracy z dziećmi i młodzieżą, procedury reagowania na podejrzenie krzywdzenia oraz sposób udostępniania standardów pacjentom, rodzicom/opiekunom i personelowi.

Podmiot	Centrum Relacji Mindcare Sp. z o.o.
Adres	ul. Kielecka 6/5, 31-526 Kraków
NIP	6751804067
KRS	0001128703
REGON	529708985
Strona internetowa	https://centrummindcare.pl
Telefon rejestracji	+48 692 301 954
E-mail	kontakt@centrummindcare.pl

Podstawa opracowania: ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, w szczególności art. 22b-22c, oraz wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące standardów ochrony dzieci, w tym dla podmiotów leczniczych i placówek pomocowych.

1. Cel i zakres Standardów

Celem niniejszych Standardów jest stworzenie w Centrum Relacji Mindcare Sp. z o.o. jasnego, praktycznego i możliwego do stosowania systemu ochrony dzieci i młodzieży przed krzywdzeniem. Dokument opisuje zasady zapobiegania krzywdzeniu, rozpoznawania sygnałów zagrożenia, reagowania na podejrzenie przemocy oraz wspierania małoletniego po ujawnieniu trudnej sytuacji.

Standardy obowiązują cały personel Centrum, niezależnie od formy współpracy: osoby zatrudnione, osoby współpracujące na podstawie umów cywilnoprawnych lub B2B, stażystów, praktykantów, osoby prowadzące konsultacje, psychoterapię, diagnozę psychologiczną, konsultacje psychiatryczne, terapię rodzinną i inne formy pomocy.

2. Wartości i zasady ogólne

1. Dobro dziecka, jego bezpieczeństwo, godność i prawo do wysłuchania są nadrzędne w każdej decyzji organizacyjnej i klinicznej.
2. Dziecko ma prawo do szacunku, prywatności, informacji przekazanej językiem adekwatnym do wieku oraz do zgłaszania dyskomfortu.
3. Personel podejmuje działania w granicach swoich kwalifikacji zawodowych i zgodnie z zasadami etyki zawodowej.
4. Centrum nie akceptuje przemocy fizycznej, psychicznej, seksualnej, ekonomicznej, zaniedbania, upokarzania, zawstydzania ani naruszania granic dziecka.
5. Każda informacja o możliwym krzywdzeniu dziecka jest traktowana poważnie, bez bagatelizowania i bez przerzucania odpowiedzialności na dziecko.
6. W razie konfliktu interesów dorosłych pierwszeństwo ma bezpieczeństwo i dobrostan małoletniego.

3. Definicje

Małoletni / dziecko	Każda osoba, która nie ukończyła 18 lat.
Krzywdzenie dziecka	Każde działanie lub zaniechanie naruszające dobro, bezpieczeństwo, zdrowie, rozwój lub godność dziecka. Obejmuje m.in. przemoc fizyczną, psychiczną, seksualną, zaniedbanie, przemoc rówieśniczą, cyberprzemoc i narażenie na treści szkodliwe.
Personel	Wszystkie osoby wykonujące zadania na rzecz Centrum, w tym psycholodzy, psychoterapeuci, seksuolodzy, psychiatrzy, diagności, recepcja, administracja, stażyści i praktykanci.
Opiekun dziecka	Rodzic, opiekun prawny lub inna osoba uprawniona do reprezentowania dziecka.
Osoba odpowiedzialna za Standardy	Osoba wyznaczona przez Centrum do koordynacji wdrożenia, monitorowania i aktualizacji Standardów.
Interwencja	Zorganizowane działanie podejmowane po uzyskaniu informacji o podejrzeniu krzywdzenia dziecka.

4. Zakres działalności Centrum a praca z małoletnimi

Centrum Relacji Mindcare prowadzi działalność pomocową i zdrowotną w obszarze zdrowia psychicznego, relacji, psychoterapii, seksuologii, psychiatrii, konsultacji psychologicznych, diagnozy psychologicznej oraz wsparcia rodzin. Z małoletnimi mogą kontaktować się w szczególności: psycholog, psychoterapeuta, seksuolog, psychiatra, diagnosta, osoba prowadząca konsultację rodzinną oraz recepcja.

Szczególnej uważności wymagają sytuacje, w których dziecko zgłasza objawy lękowe, depresyjne, samouszkodzenia, myśli rezygnacyjne lub samobójcze, doświadczenia przemocy, trudności neurorozwojowe, np. ADHD lub spektrum autyzmu, trudności seksualne lub naruszenie granic. W takich sytuacjach personel działa spokojnie, bez oceniania, zgodnie z procedurą i z uwzględnieniem tajemnicy zawodowej oraz obowiązków prawnych.

5. Bezpieczna rekrutacja i dopuszczanie do pracy z dziećmi

• Przed dopuszczeniem osoby do pracy z małoletnimi Centrum weryfikuje ją zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, jeżeli charakter współpracy tego wymaga.
• Osoba podejmująca współpracę składa wymagane oświadczenia dotyczące niekaralności, braku zakazu pracy z małoletnimi oraz zapoznania się ze Standardami.
• Centrum gromadzi potwierdzenia kwalifikacji zawodowych adekwatnych do roli danej osoby, np. dyplomy, certyfikaty, prawo wykonywania zawodu, informacje o szkoleniu psychoterapeutycznym, doświadczeniu klinicznym lub diagnostycznym.
• Osoba, która odmawia złożenia wymaganych oświadczeń albo której weryfikacja ujawnia przeciwwskazania, nie może zostać dopuszczona do pracy z małoletnimi.
• Każda osoba z personelu ma obowiązek zgłaszać kierownictwu Centrum sytuacje mogące powodować ryzyko naruszenia bezpieczeństwa dziecka.

6. Bezpieczne relacje personel – małoletni

1. Personel komunikuje się z dzieckiem spokojnie, z szacunkiem i językiem adekwatnym do wieku oraz możliwości poznawczych dziecka.
2. Specjalista wyjaśnia dziecku, na czym polega konsultacja, psychoterapia, diagnoza lub badanie, oraz informuje, że dziecko może zgłosić dyskomfort.
3. Personel nie zawstydza, nie straszy, nie wyśmiewa i nie porównuje dziecka z innymi.
4. Granice dziecka są respektowane. Dotyczy to także granic związanych z dotykiem, prywatnością, intymnością, kontaktem wzrokowym, tempem rozmowy i sposobem zadawania pytań.
5. Spotkania z dzieckiem odbywają się w gabinetach Centrum, w warunkach zapewniających bezpieczeństwo i poufność, ale nie w warunkach izolacji, które utrudniałyby reakcję organizacyjną w razie potrzeby.
6. Personel nie buduje z dzieckiem relacji prywatnej, zależnościowej ani emocjonalnie dwuznacznej.

7. Zachowania niedozwolone wobec małoletnich

• stosowanie przemocy fizycznej lub grożenie jej użyciem;
• krzyk, poniżanie, zawstydzanie, wyśmiewanie, ironizowanie lub komentowanie wyglądu dziecka w sposób naruszający jego godność;
• dotyk o charakterze seksualnym, dwuznaczne komentarze, żarty seksualne, pytania niedostosowane do celu konsultacji lub diagnozy;
• utrzymywanie prywatnych kontaktów z dzieckiem poza uzasadnionym kontaktem organizacyjnym i terapeutycznym;
• zapraszanie dziecka do prywatnych miejsc, prywatnego samochodu lub na prywatne spotkania;
• przyjmowanie lub wręczanie prezentów, które mogą budować zależność lub wyjątkową relację;
• fotografowanie, nagrywanie lub publikowanie wizerunku dziecka bez podstawy prawnej i zgód wymaganych przepisami;
• ujawnianie informacji o dziecku osobom nieuprawnionym;
• lekceważenie informacji o przemocy, samookaleczeniu, myślach samobójczych lub wykorzystaniu seksualnym.

8. Zasady kontaktu fizycznego, komunikacji i kontaktu poza wizytą

8.1. Kontakt fizyczny

W pracy psychologicznej, psychoterapeutycznej, seksuologicznej, psychiatrycznej i diagnostycznej kontakt fizyczny z małoletnim co do zasady nie jest potrzebny. Jeżeli wyjątkowo dochodzi do gestu wsparcia, np. podania chusteczki, wskazania miejsca, asekuracji przy silnym pobudzeniu lub interwencji chroniącej zdrowie, kontakt musi być minimalny, jawny, adekwatny, bezpieczny i możliwy do wyjaśnienia.

8.2. Kontakt telefoniczny, SMS, e-mail i komunikatory

1. Kontakt z małoletnim poza wizytą odbywa się wyłącznie w celu organizacyjnym lub terapeutycznie uzasadnionym i, co do zasady, z udziałem rodzica/opiekuna albo za jego wiedzą.
2. Personel nie prowadzi z dzieckiem prywatnej korespondencji w mediach społecznościowych.
3. W sprawach kryzysowych specjalista może przekazać dziecku i opiekunowi informacje o miejscach natychmiastowej pomocy, w tym numerze alarmowym 112, najbliższym SOR/IP lub telefonach zaufania.

9. Zasady pracy diagnostycznej i terapeutycznej z dzieckiem

• Przed rozpoczęciem współpracy specjalista wyjaśnia rodzicowi/opiekunowi i dziecku różnicę między konsultacją, diagnozą, psychoterapią i interwencją kryzysową.
• Specjalista może odmówić podjęcia terapii, przekierować dziecko do innego specjalisty lub zalecić konsultację psychiatryczną, jeżeli wymaga tego bezpieczeństwo lub dobro dziecka.
• W przypadku diagnoz, np. ADHD, autyzmu lub diagnozy z wykorzystaniem narzędzi takich jak ADOS-2, specjalista informuje o zakresie diagnozy, granicach wnioskowania i dalszych zaleceniach.
• Poufność rozmowy z dzieckiem jest omawiana w sposób zrozumiały: dziecko wie, że specjalista zachowuje tajemnicę, ale nie może obiecać milczenia, gdy zagrożone jest życie, zdrowie lub bezpieczeństwo dziecka albo innych osób.
• W przypadku terapii rodzinnej, konsultacji rodzicielskich lub terapii par rodziców specjalista dba, aby dziecko nie było wikłane w konflikt lojalnościowy dorosłych.

10. Relacje między małoletnimi na terenie Centrum

Centrum nie prowadzi typowych zajęć grupowych dla dzieci, chyba że zostanie to odrębnie zorganizowane. Jeżeli w poczekalni lub podczas wydarzeń w Centrum przebywa więcej niż jedno dziecko, personel reaguje na przemoc rówieśniczą, wyśmiewanie, zastraszanie, naruszanie granic fizycznych lub publikowanie wizerunku innego dziecka bez zgody.

• W przypadku konfliktu między dziećmi personel reaguje spokojnie, rozdziela dzieci, zapewnia bezpieczeństwo i informuje opiekunów.
• W przypadku powtarzalnych lub poważnych zachowań przemocowych sporządza się notatkę służbową i podejmuje decyzję o dalszych działaniach.
• Dzieci nie pozostają pod opieką Centrum poza zakresem wynikającym z umówionej wizyty, chyba że odrębne regulacje organizacyjne stanowią inaczej.

11. Rozpoznawanie sygnałów krzywdzenia

Personel zwraca uwagę nie tylko na bezpośrednie ujawnienia przemocy, ale także na sygnały pośrednie. Pojedynczy objaw nie przesądza o krzywdzeniu, jednak połączenie kilku sygnałów wymaga pogłębionej oceny i czujności klinicznej.

• niewyjaśnione urazy, ślady przemocy, częste dolegliwości somatyczne bez jasnej przyczyny;
• silny lęk przed określoną osobą, powrotem do domu lub kontaktem z opiekunem;
• objawy depresyjne, samouszkodzenia, myśli samobójcze, skrajne wycofanie albo pobudzenie;
• wiedza seksualna lub zachowania seksualne nieadekwatne do wieku i etapu rozwoju;
• zaniedbanie higieniczne, żywieniowe, zdrowotne lub emocjonalne;
• sprzeczne, zmienne lub niewiarygodne wyjaśnienia opiekunów dotyczące urazów lub stanu dziecka;
• nadmierna kontrola dziecka przez dorosłego, uniemożliwianie dziecku swobodnej wypowiedzi;
• cyberprzemoc, szantaż, groźby, rozpowszechnianie zdjęć lub nagrań.

12. Procedura interwencji

12.1. Zasada pierwszej reakcji

• Zadbaj o bezpieczeństwo dziecka tu i teraz.
• Wysłuchaj dziecka spokojnie, bez nacisku i bez przesłuchiwania.
• Nie obiecuj pełnej tajemnicy, jeżeli sprawa dotyczy bezpieczeństwa.
• Zapisz fakty możliwie dokładnie: kto, co, kiedy, gdzie, w jakich okolicznościach.
• Poinformuj osobę odpowiedzialną za Standardy lub kierownictwo Centrum.
• Ustal, czy sprawa wymaga natychmiastowego zawiadomienia służb.

12.2. Ścieżki postępowania

Sytuacja	Działanie	Dokumentacja
Podejrzenie krzywdzenia bez bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia	Konsultacja z osobą odpowiedzialną za Standardy, rozmowa z opiekunem, o ile nie zwiększa to ryzyka dla dziecka, ustalenie planu wsparcia.	Notatka służbowa, karta interwencji.
Podejrzenie przemocy domowej	Ocena ryzyka, rozważenie uruchomienia procedury Niebieskie Karty przez uprawniony podmiot lub zawiadomienie właściwych służb.	Karta interwencji, opis objawów i wypowiedzi dziecka.
Podejrzenie przestępstwa na szkodę dziecka	Zawiadomienie policji/prokuratury lub sądu rodzinnego, zależnie od charakteru sprawy.	Kopia zawiadomienia, karta interwencji.
Bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia	Natychmiastowy kontakt z numerem alarmowym 112, wezwanie pomocy medycznej lub policji.	Notatka z godzinami działań i osobami powiadomionymi.
Podejrzenie krzywdzenia przez osobę z personelu	Natychmiastowe odsunięcie osoby od kontaktu z dziećmi do czasu wyjaśnienia sprawy; analiza zdarzenia przez kierownictwo.	Notatka, karta interwencji, decyzje organizacyjne.

13. Przemoc domowa i Niebieska Karta

Jeżeli specjalista uzyskuje informacje wskazujące na przemoc domową, nie ogranicza reakcji do pracy terapeutycznej. Terapia lub konsultacja nie zastępuje procedur ochronnych. Specjalista ocenia ryzyko, dokumentuje fakty i ustala z kierownictwem dalsze działania, w tym możliwość zawiadomienia odpowiednich instytucji.

Jeżeli osobą podejrzewaną o krzywdzenie jest opiekun, informowanie go o podejrzeniach wymaga szczególnej ostrożności. Nie wolno podejmować rozmowy, która mogłaby narazić dziecko na eskalację przemocy, odwet lub przymus wycofania ujawnienia.

14. Wykorzystywanie seksualne i zagrożenie życia lub zdrowia

• W przypadku podejrzenia wykorzystania seksualnego dziecka personel nie prowadzi przesłuchania i nie dąży do uzyskania szczegółowej relacji. Wystarczy zapisać spontaniczną wypowiedź dziecka możliwie wiernie.
• W razie zagrożenia życia lub zdrowia, samookaleczeń, myśli samobójczych z planem, ciężkiego zaniedbania albo ostrej przemocy personel natychmiast wzywa pomoc pod numerem 112 lub kieruje do najbliższej placówki pilnej pomocy medycznej.
• Jeżeli zagrożenie dotyczy przestępstwa, Centrum zawiadamia właściwe organy zgodnie z obowiązującymi przepisami.
• Dziecko po ujawnieniu przemocy otrzymuje spokojny komunikat: „Dobrze, że o tym mówisz. To nie jest twoja wina. Muszę zadbać o twoje bezpieczeństwo”.

15. Plan wsparcia małoletniego

Po ujawnieniu krzywdzenia lub poważnego podejrzenia krzywdzenia Centrum opracowuje plan wsparcia adekwatny do roli Centrum i sytuacji dziecka. Plan może obejmować dalsze konsultacje psychologiczne, psychoterapię, konsultację psychiatryczną, kontakt z rodzicem niekrzywdzącym, zalecenie kontaktu z placówką interwencji kryzysowej, szkołą, sądem rodzinnym, policją lub pomocą społeczną.

• osobę odpowiedzialną za koordynację sprawy;
• rozpoznane potrzeby dziecka;
• ustalone działania ochronne;
• zakres informacji przekazywanych opiekunom;
• zalecenia dotyczące dalszej pomocy;
• termin ponownej oceny sytuacji.

16. Dokumentowanie zdarzeń i poufność

• Każde zgłoszenie lub podejrzenie krzywdzenia małoletniego dokumentuje się w karcie interwencji lub notatce służbowej.
• Dokumentacja powinna oddzielać fakty od interpretacji. Wypowiedzi dziecka zapisuje się możliwie dosłownie, bez dopisywania znaczeń.
• Dostęp do dokumentacji mają wyłącznie osoby uprawnione.
• Dokumentacja jest przechowywana w sposób chroniący dane osobowe i tajemnicę zawodową.
• Przekazywanie informacji innym podmiotom odbywa się w zakresie niezbędnym do ochrony dziecka lub wynikającym z przepisów prawa.

17. Internet, urządzenia elektroniczne i wizerunek dziecka

• Centrum nie udostępnia małoletnim urządzeń z nieograniczonym dostępem do Internetu w celach niezwiązanych z wizytą.
• Jeżeli podczas diagnozy lub konsultacji używane są narzędzia elektroniczne, specjalista nadzoruje ich wykorzystanie.
• Nagrywanie sesji, konsultacji lub diagnozy może odbywać się wyłącznie za zgodą wymaganą przepisami i po wyjaśnieniu celu nagrania.
• Nie publikuje się wizerunku dziecka w materiałach promocyjnych Centrum bez odrębnej, świadomej zgody rodzica/opiekuna oraz z poszanowaniem dobra dziecka.
• Personel nie kontaktuje się z dziećmi przez prywatne profile w mediach społecznościowych.

18. Udostępnianie standardów

• Standardy są dostępne w siedzibie Centrum Relacji Mindcare przy ul. Kieleckiej 6/5 w Krakowie.
• Wersja pełna może być udostępniana rodzicom/opiekunom w formie papierowej lub elektronicznej.
• Wersja skrócona, zrozumiała dla dzieci i młodzieży, jest udostępniona w widocznym miejscu w Centrum oraz może być opublikowana na stronie internetowej.
• Personel informuje dzieci i opiekunów, gdzie można znaleźć Standardy i do kogo zgłosić obawy dotyczące bezpieczeństwa.

19. Monitoring, przegląd i aktualizacja

• Osoba odpowiedzialna za Standardy dokonuje przeglądu dokumentu nie rzadziej niż raz na 2 lata oraz każdorazowo po istotnej zmianie przepisów, profilu działalności Centrum lub po poważnym zdarzeniu.
• Przegląd obejmuje analizę zgłoszeń, interwencji, trudności organizacyjnych oraz informacji zwrotnych od personelu, rodziców/opiekunów i małoletnich.
• Aktualizacja dokumentu wymaga zatwierdzenia przez osobę uprawnioną do reprezentowania Centrum.
• Personel potwierdza zapoznanie się ze zmianami.

20. Postanowienia końcowe

• Standardy wchodzą w życie z dniem wskazanym na stronie tytułowej.
• Każda osoba z personelu ma obowiązek znać i stosować Standardy.
• Naruszenie Standardów może skutkować działaniami organizacyjnymi, w tym odsunięciem od pracy z małoletnimi, rozwiązaniem współpracy lub zawiadomieniem właściwych organów.
• W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz zasady etyki zawodowej właściwe dla danej profesji.

Załącznik nr 1. Oświadczenie personelu

Ja, niżej podpisana/podpisany, oświadczam, że zapoznałam/zapoznałem się ze Standardami Ochrony Małoletnich w Centrum Relacji Mindcare Sp. z o.o., rozumiem ich treść i zobowiązuję się do ich stosowania.

Imię i nazwisko: …………………………………………………………………………………

Funkcja/rola: ………………………………………………………………………………………

Data: …………………………………

Podpis: ………………………………………………………………………………………………

Załącznik nr 2. Oświadczenie o niekaralności i braku zakazu pracy z małoletnimi

Ja, niżej podpisana/podpisany, oświadczam, że nie byłam/byłem prawomocnie skazana/skazany za przestępstwa, które zgodnie z obowiązującymi przepisami uniemożliwiają pracę lub kontakt z małoletnimi, oraz że nie orzeczono wobec mnie zakazu zajmowania stanowisk, wykonywania zawodów lub działalności związanej z wychowaniem, edukacją, leczeniem, opieką lub pracą z małoletnimi.

Imię i nazwisko: …………………………………………………………………………………

PESEL / data urodzenia: …………………………………………………………………………

Data: …………………………………

Podpis: ………………………………………………………………………………………………

Załącznik nr 3. Karta interwencji

Data i godzina zgłoszenia / zdarzenia
Osoba zgłaszająca
Dane małoletniego
Opis sytuacji / zgłoszenia
Wypowiedzi dziecka zapisane możliwie dosłownie
Osoby obecne przy rozmowie / zdarzeniu
Ocena bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia
Podjęte działania
Osoby / instytucje powiadomione
Plan dalszego wsparcia
Osoba sporządzająca kartę
Podpis

Załącznik nr 4. Rejestr interwencji

Lp.	Data	Inicjały dziecka	Rodzaj sprawy	Podjęte działania	Status / data zamknięcia

Załącznik nr 5. Wersja skrócona dla dzieci i młodzieży

Jesteś w miejscu, w którym masz prawo czuć się bezpiecznie.

• Masz prawo do szacunku i spokojnej rozmowy.
• Masz prawo powiedzieć, że czegoś nie rozumiesz albo że coś jest dla Ciebie trudne.
• Nikt nie może Cię bić, straszyć, wyśmiewać, zawstydzać ani dotykać w sposób, którego nie chcesz.
• Specjalista może zachować Twoje sprawy w tajemnicy, ale jeżeli Twoje życie, zdrowie albo bezpieczeństwo jest zagrożone, musi poszukać pomocy.
• Możesz powiedzieć psychologowi, psychoterapeucie, psychiatrze, seksuologowi albo osobie w rejestracji, że coś Cię niepokoi.
• To nie Twoja wina, jeżeli ktoś dorosły albo rówieśnik Cię krzywdzi.
• W nagłej sytuacji zagrożenia dzwoń pod numer 112.

Osoba w Centrum, do której można zgłosić obawy: Karolina Głowa

Załącznik nr 6. Dane Centrum do publikacji przy Standardach

Centrum Relacji Mindcare Sp. z o.o., ul. Kielecka 6/5, 31-526 Kraków, NIP: 6751804067, KRS: 0001128703, REGON: 529708985, tel. +48 692 301 954, e-mail: kontakt@centrummindcare.pl, strona: https://centrummindcare.pl.

Zatwierdzenie dokumentu

Dokument przyjęto do stosowania w Centrum Relacji Mindcare Sp. z o.o. w dniu: …………………………………

Osoba zatwierdzająca: …………………………………………………………………………………………………

Podpis: ……………………………………………………………………………………………………………………